|
Stosując usunięcia, zniekształcenia i generalizacje w procesie komunikacji, ludzie utrudniają zrozumienie ich potrzeb i myśli. Metamodel proponuje zestaw pytań pozwalających dotrzeć to prawdziwych, często nieświadomych, niezwerbalizowanych potrzeb drugiej strony.
W procesie komunikacji ludzie często stosują uproszczenia ułatwiające im organizację doświadczeń. Werbalizują swoje potrzeby stosując usunięcia, zniekształcenia i generalizacje znacznie okrajające całość myśli jaką chcą przekazać. Efektem tego ich słuchacz nie ma szansy poznać całego problemu jaki nadawca przedstawia. Kolejną tego wadą jest wprowadzanie się w błąd samego nadawcy, który poprzez sprzężenie zwrotne, słyszy to co mówi i zaczyna te słowa zapamiętywać i się z nimi utożsamiać. Uproszczenia takie zmuszają do skupiania się tylko na wybranych, najważniejszych elementach doświadczenia. Meta Model to zbiór struktur lingwistycznych - pytań, mających za zadanie pomóc nam uzyskać od klienta / rozmówcy konkretne informacje i wprowadzić nas w strukturę głęboką jego doświadczenia. 1. Usunięcia: a) proste usunięcie (jeden z elementów został wyłączony ze struktury powierzchniowej): „Smutno mi.” - Co konkretnie Cię zasmuca? (zidentyfikuj to, co zostało usunięte) b) porównanie (nieokreślony punkt odniesienia): „Ja jestem gorszy…” - Od kogo konkretnie? - W czym? - Skąd o tym wiesz? (ustal kryteria i podstawy porównania) c) nieokreślony wskaźnik odniesienia: „Oni mnie nie lubią.” - Kogo konkretnie masz na myśli? (zidentyfikuj wskaźnik odniesienia) d) brak wskaźnika odniesienia: „Mnie się krzywdzi…” - Kto Cię krzywdzi? (wydobywa wskaźnik odniesienia do struktury powierzchniowej) e) nieokreślony czasownik: „Ona mnie skrzywdziła.” - W jaki sposób? - Co dokładnie zrobiła? (definiuje czynność, stan, relację)
2. Zniekształcenia: a) nominalizacja (rzeczownik odczasownikowy/odprzymiotnikowy): „Mam chorobę.” - Na co chorujesz? - Skąd wiesz, że chorujesz? (przywraca działanie, aktywność) - Jak możesz wyzdrowieć? - Czego potrzebujesz, by wyzdrowieć? (przywraca odpowiedzialność) b) czytanie w myślach: „On myśli, że jestem do niczego.” - Skąd wiesz? (uświadamia rozmówcy podstawę przekonania) c) kompleksowy równoważnik (jedno znaczy drugie): „On mnie nie lubi, bo patrzy na mnie dziwnie.” - Co ma jedno do drugiego? - Skąd wiesz, że dziwny wzrok świadczy o nielubieniu? (sprawdza podstawę i siłę związku) d) przyczyna i skutek: „Ona sprawia, że czuję się źle.” - W jaki sposób? - Jak? (identyfikuje założoną implikację) e) anonimowy autorytet: „Nie powinno się śmiać z wszystkiego.” - Kto tak uważa? - Według kogo? (odkrywa źródło sądu) 3. Generalizacje: a) operatory modalne (konieczności – muszę, trzeba, powinienem / możliwości – nie można, nie mogę): „Nie mogę tego zrobić.” - Co Cię powstrzymuje? - Co się stanie, jeśli to zrobisz? (wykrywa powód przekonania i konsekwencje jego złamania) b) liczebniki uniwersalne (zawsze, nigdy, żaden, każdy, wszyscy): „Wszyscy są niemili.” - Wszyscy? - Kto dokładnie? (identyfikuje i konkretyzuje podmiot) c) presupozycje (ukryte założenia): „Gdyby oni mnie lubili, byłoby łatwiej…” - Skąd wiesz, że Cię nie lubią? - W jaki sposób jest Ci trudno? (odkrywa podstawy sądu lub założenia) d) zgeneralizowany wskaźnik odniesienia: „Faceci to świnie.” - Wszyscy? - Czy spotkałeś wszystkich facetów? - Czy spotkałaś kiedyś faceta, który nie był świnią? (podważa generalizację).
|